Brzana (Barbus
barbus)
gatunek
słodkowodnej ryby z rodziny karpiowatych.
Występowanie
- dorzecza
Loary, Rodanu, Renu, Dunaju, Łaby, Odry, Wisły, Tamizy, Niemna,
Dniestru i Dniepru oraz na Półwyspie Iberyjskim. Tylko w
wodach
słodkich. Introdukowana we Włoszech i Maroku.Nazwy
synonimiczne:Cyprinus barbus Cyprinus barba Barbus vulgaris
Barbus communis
Opis
- ciało długie,
niskie i walcowate. Otwór gębowy dolny wysuwany zaopatrzony
w
dwie pary wąsików. oczy skierowane nieco ku
górze. Płetwa
ogonowa głęboko wcięta. Ostatni promień płetwy grzbietowej jest twardy
i gruby, na tylnej krawędzi ząbkowany. Grzbiet oliwkowozielony lub
ciemnoszary, boki jaśniejsze, brzuch biały. Płetwy grzbietowa i ogonowa
szare z ciemniejszym obrzeżeniem, pozostałe płetwy czerwonawe. Osiąga
przeciętnie około 70 cm, maksymalnie 120 cm długości i 12 kg wagi.
Rekord Polski wynosi 85 cm (2003).
Tryb
życia - ryba
typowo rzeczna. Przebywa zazwyczaj w miejscach o twardym, kamienistym
lub kamienisto-żwirowym dnie i szybkim nurcie. Osobniki młode
najczęściej przebywają bliżej brzegu, starsze zaś w głównym
nurcie, w głębszej wodzie. Młode brzany są wrażliwe na spadek
zawartości tlenu w wodzie.
Odżywianie
-
głównym pokarmem są larwy owadów wodnych
(muchówki, chruściki, widelnice, jętki) oraz kiełże,
mięczaki i
skąposzczety, rzadziej małe ryby.
Rozmnażanie
- samce
dojrzewają płciowo w 2 lub 3 roku życia, samice w wieku 4-5 lat. Tarło
odbywa się etapami od maja do sierpnia, w temperaturze 15-18
°C, na
piaszczystym lub kamienistym podłożu w płytkiej wodzie. U samca na
grzbiecie i głowie występuje wysypka tarłowa. Wylęg następuje po 6-8
dniach. młode brzany mają około 9 mm długości zaraz po wykluciu, a po 3
tygodniach osiągają długość 3 cm. Po roku brzana ma około 12 cm. W
następnych latach przyrost wynosi około 5 cm. W wieku 13 lat długość
wynosi około 50 cm. Ikra brzany jest trująca.